5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Cezayı Ağırlaştırma Yasağı

Özenç Afacan’ın kaleme aldığı “5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Cezayı Ağırlaştırma Yasağı”, ceza muhakemesi hukukunun temel ilkelerinden biri olan ve sanığın haklarını korumaya yönelik önemli bir güvence sağlayan “cezayı ağırlaştırma yasağı”nı (reformatio in peius yasağı) kapsamlı biçimde ele almaktadır. Kitap, hem teorik hem de uygulamaya dönük yönleriyle bu ilkenin Türk ceza muhakemesi sistemindeki yerini, işlevini ve sınırlarını detaylı şekilde incelemektedir.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri

Yazar, önsözde de vurguladığı üzere, cezayı ağırlaştırma yasağının kökenlerini Roma Hukuku’ndan günümüze kadar izleyerek, bu ilkenin adil yargılanma hakkı ve temel hak ve özgürlüklerle olan ilişkisini derinlemesine analiz etmektedir. Afacan, konuyu işlerken hem yargı kararlarından hem de doktrindeki farklı görüşlerden yararlanmakta; karşılaştırmalı hukuk perspektifini de göz ardı etmemektedir. Bu yönüyle eser, yalnızca mevzuat ve uygulama bilgisini değil, aynı zamanda eleştirel ve analitik bir bakış açısını da okuyucuya sunmaktadır.

İçerik ve Kapsam

Kitap dört ana bölümden oluşmaktadır:

Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Ceza Muhakemesi İlkeleri ve Temel Haklarla İlişkisi:
Bu bölümde, yasağın genel çerçevesi çizilmekte; farklı hukuk sistemlerindeki yansımaları, hukuki temelleri ve özellikle adil yargılanma hakkı, mahkemeye erişim, kanun yollarına başvurma hakkı, kanun önünde eşitlik, silahların eşitliği ve maddi gerçeğe ulaşma amacıyla ilişkisi detaylandırılmaktadır.

Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Uygulanma Şartları:
Yasağın hangi koşullarda ve kimler tarafından yapılan başvurularda geçerli olacağı, usulüne uygun başvuru, sanık ve müdafi gibi başvuru hakkı olanlar bakımından uygulama esasları açıklanmaktadır.

Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Uygulanacağı Kanun Yolları:
İstinaf, temyiz, itiraz, yargılamanın yenilenmesi, kanun yararına bozma, olağanüstü itiraz yetkileri ve bireysel başvuru gibi kanun yollarında yasağın kapsamı ve sınırları ayrıntılı olarak incelenmektedir.

Cezayı Ağırlaştırma Yasağının Kapsamı:
Sonuç ceza kavramı, hapis ve adli para cezaları, güvenlik tedbirleri, hapis cezasının ertelenmesi, tekerrür, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kısa süreli hapis cezalarına seçenek yaptırımlar, görevsiz mahkemeler, lehe kanun uygulaması ve kabahatler bakımından yasağın uygulanabilirliği gibi konular ele alınmakta; yasağın uygulanamadığı durumlar ve aykırılığın sonuçları da tartışılmaktadır.

Kimler İçin Uygun?

Bu eser, ceza muhakemesi hukukuyla ilgilenen akademisyenler, uygulayıcılar (hakim, savcı, avukat), yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile konuya ilgi duyan tüm hukukçular için temel bir başvuru kaynağı niteliğindedir. Ayrıca, kanun yollarına başvuru süreçlerinde sanık haklarının korunması ve adil yargılanma ilkelerinin uygulanması bakımından pratikte karşılaşılan sorunlara çözüm arayanlar için de yol gösterici bir rehberdir.

Sonuç

“5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Cezayı Ağırlaştırma Yasağı”, hem teorik derinliği hem de uygulamaya dönük açıklamalarıyla, ceza muhakemesi hukukunda güncel ve tartışmalı bir konuyu bütün yönleriyle ele alan, alanında özgün ve kapsamlı bir eserdir. Adil yargılanma hakkının korunması ve ceza adaletinin sağlanması açısından vazgeçilmez bir başvuru kaynağı arayanlar için önerilmektedir.