Akıllı Perakende Teknolojileri ve Algılanan Değer: Koşullu Süreç Analizi Örneği

Perakendecilikte dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte, akıllı perakende teknolojilerinin fiziksel mağaza deneyimine entegrasyonu giderek yaygınlaşmaktadır. Akıllı perakende teknolojileri, tüketicilere ürün ve hizmetlere ilişkin bilgileri gerçek zamanlı olarak sunabilmekte; alışveriş sürecini daha hızlı, kolay ve etkileşimli bir hâle getirmektedir. Tüketiciler, bu teknolojiler aracılığıyla ürünleri deneme, karşılaştırma, kişiselleştirilmiş öneriler alma gibi çeşitli avantajlara erişebilmekte; bu durum, alışveriş deneyimlerini hem fonksiyonel hem duygusal açıdan zenginleştirmektedir.
Tüketicilerin akıllı perakende teknolojilerini nasıl algıladıkları, bu teknolojilerden elde ettikleri değerin niteliği ve bu değerin tutum ve kullanım niyeti üzerindeki etkileri günümüzde önemli bir araştırma alanı hâline gelmiştir. Artan teknoloji kullanımıyla birlikte tüketicilerin yenilik, avantaj, uyumluluk, güven, risk ve gizlilik gibi unsurlara ilişkin değerlendirmeleri; söz konusu teknolojilerin benimsenmesini etkileyen temel faktörler arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, akıllı perakende teknolojilerinin tüketiciler açısından nasıl bir değer yarattığı ve bu değerin davranışsal niyete nasıl dönüştüğü konusunun hem literatür hem de perakende uygulamaları açısından önem taşıyan bir konu olduğu düşünülmektedir.
Bu çalışma, akıllı perakende teknolojilerine yönelik tüketici algısını faydacı, hedonik ve sosyal değer boyutlarıyla bir arada ele alması; bu değerlerin tutum ve kullanım niyeti üzerindeki etkilerini incelemesi ve teknolojik yenilikçiliğin düzenleyici rolünü çoklu modeller üzerinden değerlendirmesi bakımından literatüre özgün bir katkı sunmaktadır. Bilgi Sistemleri Teorileri, Değer Temelli Kabul Modeli, Değer–Tutum–Davranış Modeli ve Uyarıcı–Organizma–Tepki yaklaşımının bir arada kullanıldığı bu bütüncül yapı, akıllı perakende teknolojilerinin tüketici tarafından nasıl algılandığını çok boyutlu bir bakış açısıyla açıklamaktadır.