Sebep Asabiyeti Teorisi Çerçevesinde Mehmet Akif Ersoy’da Milli Mücadele ve Vatan Sosyolojisi

Her toplumun tarihi süreci içerisinde tarihe damgasını vuran önemli şahsiyetleri olmuştur. Müslüman Türk toplumunun da tıpkı diğer toplumlarda olduğu gibi tarihe adını kazımış, derin ve kalıcı izler bırakmış olan nice önemli isimleri mevcuttur.
Toplum bu insanların fikirleri ve idealleri arkasında bir araya gelmiş, çözümleyemediği durumları bu insanlar vesilesiyle anlayabilmiştir. Milli mücadele yıllarına damga vuran Mehmet Akif Ersoy da tarihe adını kazıyan önemli şahsiyetlerden birisidir. Dik duruşu, sağlam iradesi ve keskin kalemiyle tanınan Akif, mütevazı ve örnek olacak şekilde bir hayat yaşamış şairlerimizdendir.
Toplum nezdinde “İstiklal şairi” olarak bilinen Akif, yaşadığı dönemin şartlarını kavramış ve bu şartlar çerçevesinden tüm gayret ve çabasını sarf etmiştir. Dini yönden “İdeal İslam Toplumu” fikrine sahip olan Akif, döneminin molla ve şeyhlerini topa tutmuş, İslam dininin yanlış anlatıldığı fikriyle insanları uyandırmaya çalışmıştır. Dindar bir adam olarak bilinen Akif, Müslümanların, İslam potası altında birleşmiş olarak yaşaması gerektiğini savunmuş ve Müslümanlar arasında ayrım ve ötekileştirme yapmamıştır. Akif direkt olarak İslam dininin temellerinden olan “Sebep Asabiyeti” kavramını dillendirmemiş olsa da aslında kendisi dolaylı yoldan bu görüşe sahiptir. Akif, Müslümanlar için iradesi sağlam, inancı kavi, zulmü alkışlamayan hatta boğan, haksızlığa dik duran, vatanını seven, Müslümanlığa faydalı işler yapan bir nesil hayal etmiştir. Bu çalışmamızda Akif’i daha iyi anlayabilmek adına hayatını ve şahsiyetini inceledikten sonra Akif’in şiirlerinde vatan ve sebep asabiyetine değindiği yerleri incelemeye çalışacağız.