Siber Uzayda Yeni Devlet Dışı Aktörlerin Uluslararası Sorumluluğu

Kitabın Tanıtımı ve Özeti

Dr. Mammad Ismayilov’un “Siber Uzayda Yeni Devlet Dışı Aktörlerin Uluslararası Sorumluluğu: Atıf, Özen Yükümlülüğü ve Doğrudan Sorumluluk” adlı eseri, dijital çağda uluslararası hukukun karşı karşıya kaldığı en güncel ve karmaşık sorunlardan birini derinlemesine ele alıyor: Siber uzayda faaliyet gösteren devlet dışı aktörlerin (bireyler, hacker grupları, siber paralı askerler ve büyük teknoloji şirketleri gibi) uluslararası sorumluluğu.

Kitabın Ayırt Edici Özellikleri

Yazar, önsözde vurguladığı üzere, siber uzayın kendine özgü yapısını ve bu alanın klasik uluslararası hukuk normlarıyla ilişkisini özgün bir bakış açısıyla inceliyor. Siber uzayın fiziksel sınırlarının olmaması, yüksek anonimliğe sahip olması ve insan faaliyetlerinin doğrudan yerleştirilemediği bir alan olması gibi özellikler, bu alanı devletler ve devlet dışı aktörler için benzersiz bir faaliyet ve çatışma sahası haline getiriyor. Kitap, siber uzayın “beşinci bir alan” olarak değil, diğer alanlardaki (kara, deniz, hava, uzay) faaliyetleri etkileyen ve destekleyen bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Kapsam ve İçerik

Eserin ilk bölümü, siber uzayın teknik ve hukuki tanımını, sınırlarını, kritik altyapı kavramını ve uluslararası hukukun bu alana uygulanabilirliğini ele alıyor. Siber tehditler, kötü amaçlı yazılımlar, teknik saldırı yöntemleri, siber saldırı-siber savaş-siber suç ayrımları, siber casusluk ve enformasyon savaşı gibi güncel konular detaylı biçimde inceleniyor. Ayrıca, klasik ve yeni devlet dışı aktörler (bireyler, hackerlar, hacktivistler, organize suç yapıları, siber paralı askerler, büyük teknoloji şirketleri) ayrıntılı şekilde sınıflandırılıyor.

İkinci bölümde, uluslararası sorumluluk hukukunun temelleri, devlet dışı aktörlerin fiillerinin devlete atfedilmesi, atfın teorik temelleri ve devletin şirket eylemlerinden doğan sorumluluğu gibi konular işleniyor. Bu bölümde, özellikle devlet dışı aktörlerin eylemlerinin mevcut uluslararası hukukta devlete atfedilmesinin sınırları ve zorlukları tartışılıyor.

Üçüncü bölümde ise, siber eylemlerin dostane olmayan fiil olarak değerlendirilmesi, temel uluslararası hukuk normlarının (egemenlik, müdahale yasağı, kuvvet kullanma yasağı, insan hakları) siber uzaya uygulanması, özen yükümlülüğü ve devlet dışı aktörlerin doğrudan sorumluluğu gibi güncel ve tartışmalı meseleler ele alınıyor.

Neden Bu Kitap?

Güncel ve özgün: Kitap, siber uzayda devlet dışı aktörlerin artan rolünü ve bu aktörlerin uluslararası hukuk karşısındaki konumunu, güncel örnekler ve olaylar (Estonya saldırıları, 2016 ABD seçimleri, Google ve Amazon’un krizlerdeki rolleri gibi) üzerinden somutlaştırıyor.
Teorik ve pratik bakış: Hem uluslararası hukuk teorisi hem de pratik uygulamalar açısından kapsamlı bir analiz sunuyor.
Akademik ve uygulayıcılar için kaynak: Hukukçular, uluslararası ilişkiler uzmanları, siber güvenlik profesyonelleri ve politika yapıcılar için temel bir başvuru kaynağı niteliğinde.
Sonuç olarak, Dr. Ismayilov’un eseri, siber uzayda devlet dışı aktörlerin uluslararası sorumluluğu konusunu hem teorik hem de pratik boyutlarıyla ele alan, alanında öncü ve kapsamlı bir çalışmadır. Dijital çağın getirdiği yeni hukuki sorunları anlamak ve çözüm yolları geliştirmek isteyen herkes için vazgeçilmez bir kaynaktır.