Uluslararası Sorumluluk Hukuku Kapsamında Birleşmiş Milletler Barışı Koruma Operasyonları

Dr. Merve Küçük’ün “Uluslararası Sorumluluk Hukuku Kapsamında Birleşmiş Milletler Barışı Koruma Operasyonları” adlı eseri, Birleşmiş Milletler (BM) barışı koruma operasyonlarının uluslararası sorumluluk hukuku çerçevesinde kapsamlı bir analizini sunmaktadır. Kitap, BM barışı koruma operasyonlarının hukuki dayanaklarını, tarihsel gelişimini, sınıflandırılmasını ve bu operasyonlardan doğan uluslararası sorumluluğun niteliğini derinlemesine incelemektedir.

Eserin ayırt edici özelliği, BM barışı koruma operasyonları ile uluslararası sorumluluk hukuku arasındaki ilişkiyi sistematik ve bütüncül bir yaklaşımla ele almasıdır. Yazar, önsözde de vurguladığı üzere, bu alanda Türkçe literatürdeki boşluğu doldurmayı ve uluslararası hukuk doktrinine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Kitap, hem teorik hem de uygulamaya dönük analizleriyle, akademisyenler, uygulayıcılar ve konuya ilgi duyan herkes için değerli bir başvuru kaynağı niteliğindedir.

Kitabın ilk bölümünde, uluslararası barış ve güvenliğin korunmasında BM’nin rolü, uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yöntemleri ve BM barışı koruma operasyonlarının tarihçesi, türleri ve hukuki niteliği detaylı şekilde ele alınmaktadır. Burada, geleneksel ve yeni nesil barışı koruma operasyonları arasındaki farklar, operasyonların oluşturulma süreçleri ve BM Andlaşması’ndaki düzenlemeler ışığında incelenmektedir.

İkinci bölümde ise, uluslararası hukukta devletlerin ve uluslararası örgütlerin sorumluluğu kavramsal ve tarihsel olarak analiz edilmekte; özellikle BM gibi uluslararası örgütlerin sorumluluğunun doğması, isnat edilebilirlik, etkili kontrol kavramı ve bu konudaki ulusal ve uluslararası yargı kararları örneklerle açıklanmaktadır. Bu bölümde, devletlerin ve örgütlerin sorumluluğunun sınırları ve uygulamadaki sorunlar da tartışılmaktadır.

Üçüncü bölümde, BM barışı koruma operasyonlarında sorumluluk kurallarının nasıl uygulandığı, BM’nin ayrıcalık ve bağışıklıkları, ilgili uluslararası andlaşmalar ve model kuvvetler statüsü anlaşmaları çerçevesinde ele alınmaktadır. Ayrıca, barışı koruma operasyonlarında hukuka aykırılık, isnat edilebilirlik, emir-komuta zinciri ve sorumluluğun sonuçları gibi güncel ve tartışmalı konulara da yer verilmektedir.

Kitap, zengin kaynakçası ve güncel yargı kararlarına atıflarıyla, BM barışı koruma operasyonlarının uluslararası sorumluluk hukuku açısından doğurduğu sorunları ve çözüm önerilerini kapsamlı bir şekilde ortaya koymaktadır. Hem akademik hem de pratik açıdan yol gösterici olan bu eser, uluslararası hukuk, insan hakları ve BM çalışmalarıyla ilgilenen herkes için temel bir başvuru kaynağıdır.